Οικογενειακή Θεραπεία

Σε κάθε οικογένεια υπάρχουν ιστορίες που δεν έχουν ειπωθεί, συναισθήματα που κουβαλιούνται σιωπηλά και επαναλαμβανόμενα μοτίβα που μπορεί να μοιάζουν φυσικά, αλλά να πληγώνουν.

Πολλές φορές, μέσα στην αγάπη και την προσπάθεια, χανόμαστε σε ρόλους: γονιός, παιδί, αδερφός, φροντιστής. Όμως πίσω από κάθε ρόλο υπάρχει ένας άνθρωπος με ανάγκες, φόβους, ελπίδες και όρια.

Η οικογενειακή θεραπεία δημιουργεί έναν χώρο όπου τα μέλη μιας οικογένειας μπορούν να συναντηθούν ξανά, αυτή τη φορά με περισσότερη παρουσία, προσοχή και σεβασμό.

Τι είναι η οικογενειακή θεραπεία;

Η οικογενειακή θεραπεία δεν είναι ένα τραπέζι ανακρίσεων ούτε ένας χώρος όπου θα αποφανθούμε ποιος κάνει λάθος.

Είναι μια θεραπευτική διαδικασία μέσα στην οποία μπορούμε να εξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο τα μέλη μιας οικογένειας συνδέονται, επικοινωνούν και επηρεάζουν το ένα το άλλο.

Μπορεί να συμμετέχει μια μητέρα με την έφηβη κόρη της, ένας πατέρας με τα παιδιά του, μια οικογένεια που περνά μια σημαντική μετάβαση, μέλη μιας οικογένειας που προσπαθούν να επανασυνδεθούν ή δύο γονείς που προσπαθούν να συν-γονεοποιήσουν μετά από έναν χωρισμό.

Δεν υπάρχει μία «σωστή» σύνθεση για μια οικογενειακή θεραπεία. Αυτό που έχει σημασία είναι η πρόθεση να δημιουργηθεί χώρος για κατανόηση και ουσιαστική επικοινωνία.

Η συστημική προσέγγιση στην οικογένεια

Στη συστημική ψυχοθεραπεία η οικογένεια αντιμετωπίζεται ως ένα δυναμικό σύστημα σχέσεων. Αυτό σημαίνει ότι μια δυσκολία δεν εξετάζεται απομονωμένη από το πλαίσιο μέσα στο οποίο εμφανίζεται.

Μέσα στη θεραπευτική διαδικασία φωτίζουμε τους τρόπους με τους οποίους συνδεόμαστε, παρεξηγούμαστε, συγκρουόμαστε και επαναλαμβάνουμε παλιά μοτίβα χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.

Ένας έφηβος που φαίνεται αδιάφορος μπορεί να χρειάζεται έναν χώρο όπου θα μπορέσει να ακουστεί χωρίς κριτική. Μια μητέρα που φωνάζει μπορεί να βιώνει βαθιά μοναξιά ή εξάντληση. Ένα παιδί που παρουσιάζει δυσκολίες στη συμπεριφορά μπορεί να εκφράζει μια ένταση που η οικογένεια δεν έχει ακόμη βρει τρόπο να επικοινωνήσει.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε συμπεριφορά έχει μία κρυφή εξήγηση ή ότι ένα παιδί δεν μπορεί να αντιμετωπίζει μια δική του δυσκολία. Σημαίνει ότι προσπαθούμε να κατανοήσουμε το σύνολο των σχέσεων και των συνθηκών μέσα στις οποίες μια δυσκολία εμφανίζεται και διατηρείται.

Πότε μπορεί να βοηθήσει η οικογενειακή θεραπεία;

Η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να είναι χρήσιμη όταν μια οικογένεια αντιμετωπίζει:

• έντονες ή επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις

• δυσκολίες στην επικοινωνία

• προβλήματα στη σχέση γονέων και παιδιών

• δυσκολίες κατά την εφηβεία

• σημαντικές αλλαγές ή μεταβάσεις στην οικογενειακή ζωή

• χωρισμό ή δυσκολίες στη συν-γονεϊκότητα

• δυσκολίες επανασύνδεσης μεταξύ μελών της οικογένειας

• επαναλαμβανόμενα μοτίβα που προκαλούν ένταση και απομάκρυνση

• μια δυσκολία που επηρεάζει ολόκληρο το οικογενειακό σύστημα

Ο στόχος δεν είναι να βρεθεί ο «ένοχος» της οικογενειακής δυσκολίας. Είναι να κατανοήσουμε τι συμβαίνει μεταξύ των ανθρώπων και να αναζητήσουμε νέους τρόπους επικοινωνίας και σύνδεσης.

Κι αν δεν μπορούν ή δεν θέλουν να έρθουν όλοι;

Κάθε οικογένεια βρίσκεται σε διαφορετικό σημείο και δεν είναι πάντα εφικτό ή επιθυμητό να συμμετέχουν όλα τα μέλη.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η διαδικασία δεν μπορεί να ξεκινήσει. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούμε να ξεκινήσουμε με εκείνους που είναι διαθέσιμοι και επιθυμούν να συμμετάσχουν, διερευνώντας τι συμβαίνει στη σχέση και ποια βήματα μπορούν να γίνουν.

Κάθε αλλαγή στη δυναμική μιας σχέσης μπορεί να δημιουργήσει νέες δυνατότητες και στο ευρύτερο οικογενειακό σύστημα.

Online οικογενειακή θεραπεία

Η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να πραγματοποιείται online, μέσω ασφαλούς διαδικτυακής σύνδεσης. Αυτό επιτρέπει στα μέλη μιας οικογένειας να συμμετέχουν από διαφορετικά σημεία, όταν η κοινή παρουσία στον ίδιο χώρο δεν είναι εύκολη.

Η online διαδικασία μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στον προγραμματισμό των συνεδριών και να διευκολύνει οικογένειες που βρίσκονται σε διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας.

Ένας χώρος για να ξανασυναντηθεί η οικογένεια

Η οικογενειακή θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει ως χώρος επανασύνδεσης, αποφόρτισης, κατανόησης και επαναπροσδιορισμού.

Και κυρίως ως μια υπενθύμιση ότι οι σχέσεις δεν είναι στατικές. Οι άνθρωποι μπορούν να ξαναμιλήσουν, να ξανακούσουν ο ένας τον άλλον και να δημιουργήσουν διαφορετικούς τρόπους να είναι μαζί.

Θέλετε να συζητήσουμε για οικογενειακή θεραπεία;

Αν αισθάνεστε ότι μια οικογενειακή δυσκολία χρειάζεται έναν χώρο όπου όλοι μπορούν να ακουστούν και να κατανοηθούν, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μου για περισσότερες πληροφορίες και για τον προγραμματισμό μιας πρώτης συνεδρίας.

Γιώργος Κυριάκος
Ψυχολόγος | Συστημικός Ψυχοθεραπευτής